Samenwerking tussen Fibershed NL en Sri Lanka voor State of Fashion
Een van de grote voordelen van onderdeel zijn van de wereldwijde Fibershed-beweging is de uitwisseling van ervaring en kennis tussen affiliaties. Een mooi voorbeeld hiervan is de nauwe samenwerking tussen Fibershed Sri Lanka Fibershed NL. Stijntje Jaspers ondersteunt Thilina Premjayanth, oprichter Fibershed Sri Lanka, al enkele jaren als lid van hun adviesraad en was nauw betrokken bij de oprichting en de ontwikkeling van Fibershed Sri Lanka. In die rol bracht Fibershed NL State of Fashion in contact met Fibershed Sri Lanka.
De State of Fashion Biennale 2026, met als thema Available to Promise; Hidden Systems, Shared Futures, verlegt de aandacht van het kledingstuk naar de complexe systemen erachter. De Biënnale bevraagd hoe de supply chain, technologie en ecosystemen de mode vormgeven, en hoe textiel kan bijdragen aan een betere wereld. Aan de hand van vijf pijlers (Develop, Distribute, Hype, Experience, Transform) combineert de Biënnale ontwerponderzoek, publieke programma’s, publicaties, residencies en community projecten. Dat gebeurt op de hoofdlocatie in Arnhem en op 3 ONsites in Ghana, China en Sri Lanka, met als doel om verschillende perspectieven te laten samenkomen.
CO-DEVELOP: Materiaal als vertrekpunt
De ONsite in Sri Lanka valt onder de pijler, Develop en onderzoekt de oorsprong van ambacht, cultureel erfgoed, lokale grondstoffen en ontwerp. De samenwerking komt voort uit een regeneratieve samenwerking die de Fibershed weef-gemeenschap in Polonnaruwa verbindt met modeontwerper Shasha Mahanam en antropologie professor Raj Somadewa uit Colombo. Door deze samenwerking willen zij lokale vezels, natuurlijke verfstoffen en handwerk centraal stellen. Het project is mede-gecureerd door Fibershed Sri Lanka en ondersteund door Fibershed NL.
Polonnaruwa ligt in het droge binnenland van Sri Lanka, in de Noord-Centrale Provincie, een gebied dat al eeuwenlang leeft van slim waterbeheer met stuwmeren en irrigatie. In deze omgeving werkt een gemeenschap van vrouwelijke ambachtslieden met riet en handweefgetouwen. Ook zijn ze als Fibershed groep, onderdeel van opkomende initiatieven voor regeneratief katoen. Deze plek laat het begin van de supply chain zien: de oorsprong van het materiaal, het beheer van het land en ambachtskennis die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Daarmee is het een ideale plek voor het Develop-onderzoek van de Biënnale. “Wat we weven is meer dan een product, het draagt onze geschiedenis, onze handen en onze manier van leven.” Lalani Pushpalatha, hoofd weefster en trainer
Thilina nodigde modeontwerper Shasha Mahanam en antropologie professor Raj Somadewa, beiden gevestigd in Colombo, uit om langere tijd door te brengen bij de weefgemeenschap in Polonnaruwa. De residentie was bewust intensief en bedoeld om onderdeel te worden van de community. Geen van hen leidde dit proces, iedereen droeg bij vanuit eigen ervaring en kennis.
Vanuit zijn expertise in geschiedenis en etnografie legde professor Raj uit hoe Polonnaruwa als oud hydraulisch koninkrijk doorwerkt, en hoe land, water, ritueel en ambacht de lokale textielpraktijk daar hebben gevormd. Door zijn perspectief kwamen er meerdere invalshoeken samen zoals de archeologische geschiedenis, het sociale leven en ook de materialen die te vinden zijn in de omgeving. Zijn inzichten en expertise werden ook een groot onderdeel van het uiteindelijke ontwerp.
De decoratieve elementen uit de 10de en 11de eeuw kunnen nog steeds door hedendaagse ontwerpers worden gebruikt.” Raj Somadewa, hoogleraar antropologie
Lalani Pushpalatha liet samen met de weef-gemeenschap zien hoe je het riet oogst, droogt, verft en verwerkt, en welke weefsels mogelijk zijn van het materiaal. Het onderzoek van Shasha naar historische Sri Lankaanse kleding bracht verrassende verbanden naar boven. Beeralu (kantklossen) bleek een Nederlandse koloniale erfenis, en de imposante mouwen van uit de Kandy-periode worden nog steeds gedragen door de bruidegom tijdens Sri Lankaanse bruiloften. In online gesprekken met Stijntje en gesprekken op locatie werden deze lijnen van geschiedenis en ambacht uitgekozen: steenhouw motieven, Beeralu-kant en de Kandy-mouwen werden samengebracht in een hedendaags ontwerp.
“Ik hou ervan om onderzoek te doen, met verschillende experts te praten en dit te koppelen aan de huidige tijd.” Shasha Mahanam, ontwerper
Samen met de wevers deed het team experimenten met natuurlijke verfstoffen en weeftechnieken, het combineerde oude ambacht technieken en nieuwe ontwerp gerichte testen. De makers ontwikkelden twee modestukken, een jas en een accessoire, volledig gemaakt van riet en gekleurd met planten.
Naast de kledingstukken leverde het project een korte documentaire op die het proces volgt van bodem en water tot de afgewerkte stukken. De documentaire laat zien wat meestal verborgen blijft achter een kledingstuk: de kennis van de wevers, het werk van de ontwerper, de geschiedenis erachter en waar het materiaal vandaan komt.
De documentaire en de kledingstukken zijn in april gepresenteerd in Colombo aan een divers publiek van textiel professionals, onderzoekers en modestudenten, de interesse was groot, men wist heel weinig van dit bijzondere materiaal en dit culturele erfgoed van hun eigen land. Vanaf 14 mei tot en met 28 juni zijn deze ook te zien voor het publiek in Arnhem tijdens de Biënnale.j Bij de opening op 13 mei was koningin Máxima de eregast. Zij toonde veel interesse in het Rush & Reed Co-Develop-project.
Geschreven door Stijntje Jaspers & Thilina Premjayanth
