Wie stuurt de circulaire transitie in de mode- en textiel sector?
Daniël Borensztajn onderzocht voor zijn master Business Administration, Strategy & Organization aan de Vrije Universiteit Amsterdam hoe samenwerking tussen stakeholders de invoering van circulaire businessmodellen in de Nederlandse mode- en textielsector bemoeilijkt of juist mogelijk maakt. Hij sprak 23 mensen uit het hele ecosysteem: ontwerpers, producenten, recyclers, ngo’s en beleidsmakers. Onder hen waren ook enkele deelnemers uit het Fibershed-netwerk Daarnaast bezocht hij evenementen rondom de circulaire economie, waaronder Toekomst Textiel.
“Onderschat de waarde van neutrale verbindende partijen niet, en investeer bewust in het opbouwen van een gedeelde mindset voordat je op schaal gaat samenwerken” – Daniël Borensztajn
Bevindingen
De circulaire economie wordt vaak gepresenteerd als dé oplossing voor veel van onze huidige duurzaamheidsuitdagingen. Door materialen langer in gebruik te houden, afval te verminderen en grondstoffen opnieuw te benutten, kunnen organisaties hun ecologische voetafdruk aanzienlijk verkleinen. Toch blijkt de overstap naar circulaire businessmodellen in de praktijk vaak lastiger dan gedacht.
Veel organisaties proberen circulaire initiatieven te ontwikkelen vanuit hun eigen bedrijfsmodel. Hoewel dat een belangrijke eerste stap is, blijkt dit vaak onvoldoende. Circulaire waardecreatie vraagt namelijk om samenwerking tussen verschillende partijen in de keten: leveranciers, klanten, recyclers, logistieke partners, kennisinstellingen en beleidsmakers.
Drie onderling verbonden voorwaarden zijn bepalend voor het succes van circulaire businessmodellen. Organisaties moeten actief op zoek gaan naar partners die beschikken over aanvullende kennis, middelen en vaardigheden. Dit betekent investeren in langdurige relaties en het creëren van vertrouwen tussen partijen.
Verder is regie binnen het ecosysteem essentieel. Vaak vervult een zogenoemde ‘orchestrator’ deze rol door partijen met elkaar te verbinden, gezamenlijke doelen vast te stellen en samenwerking te faciliteren.
Tot slot is het bestaan van gedeelde waarden essentieel. Wanneer partners dezelfde overtuigingen delen, ontstaat meer bereidheid om te investeren in innovatie, kennisuitwisseling en langdurige samenwerking.
Voor organisaties die circulaire businessmodellen willen laten groeien, ligt de sleutel daarom niet alleen binnen de eigen onderneming. Opschaling vraagt om het versterken van het bredere netwerk van partners en stakeholders.
Wat Daniël wil meegeven
Voor mensen die in de praktijk aan circulaire textielsystemen werken: onderschat de waarde van neutrale verbindende partijen niet, en investeer bewust in het opbouwen van een gedeelde mindset voordat je op schaal gaat samenwerken. Structuur en contracten volgen vaak pas nadat die basis er is.
Geschreven door: Daniël Borensztajn, Graduate MSc Business Administration (Strategy & Organization), VU Amsterdam
Dit onderzoek kwam tot stand met hulp van Fibershed Nederland.
